( نسبت به رفتار ديگران ) سنت ناميده مىشود « 1 » . سنت يكى از ادلهء احكام شرعى بشمار است . سوم بها كردن متاع ، عرضه كردن متاع براى فروش گفته مىشود : « سام البائع - السلعة سوما : عرضها للبيع و سامها المشترى : طلب بيعها » و مساومه يا تساوم اين است كه بايع براى مبيع قيمتى را ذكر كند و مشترى به كمتر از آن بخواهد . و به عبارت ديگر مساومه به‌معناى درنگ كردن با كسى در بيع براى گران فروختن است « المساومة : المجاذبة بين البايع و المشترى على السلعة و فضل ثمنها « 2 » » . السوم على سوم غيره داخل شدن در خريد و فروش ديگران ، « دخول المؤمن فى سوم أخيه » بدين معنى كه پس از توافق و تراضى متبايعين در مساومه شخص ثالث به بايع بگويد : من متاع تو را به بيشتر از اين مبلغ مىخرم يا به مشترى گويد : من متاعى برتر و بهتر از متاع مورد معامله به تو مىدهم . اين عمل ، چنان كه از كتاب الهدايه ( در فقه حنفى ) و بداية المجتهد ( فقه مالكى ) استفاده مىشود مكروه است و در نظر اماميه نيز قول به كراهت مشهور است . و از كتاب مغنى المحتاج ( فقه شافعى ) و المغنى ( فقه حنبلى ) حرمت استفاده مىشود . زيرا در خبر است : « قال النبى ( ص ) : لا يسوم الرجل على سوم اخيه » . و در كتاب بداية المجتهد از مالك نقل مىكند : معناى حديث : « لا يسم أحد على سوم أخيه » و حديث : « لا يبع بعضكم على بيع بعض » واحد است « 3 » .

--> ( 1 ) . اصول الاستنباط ، ص 13 . ( 2 ) . مجمع البحرين ، ص 546 ، لسان العرب مادهء « سوم » ، مصباح المنير ج 1 ، ص 183 . ( 3 ) . الروضه ج 1 ، ص 254 ، رياض المسائل ج 1 كتاب التجاره ، الهدايه شرح بداية المبتدى ج 3 ، ص 53 ، بداية المجتهد ج 2 ، ص 164 ، مغنى المحتاج ، ج 2 ، ص 37 ، المغنى ( ابن قدامه ) ج 4 ، ص 161 ، مصباح المنير ج 1 ، ص 183 .